Αθάνατα κύτταρα.

Τα ανθρώπινα και γενικά τα ζωικά κύτταρα, τα οποία διατηρούν την ικανότητα της διαιρέσεως, παραμένουν ζωντανά και αναπτύσσονται έξω από το σώμα σε ειδικές συνθήκες, που ονομάζονται κυτταρικές καλλιέργειες. Όπως συμβαίνει και στο ανθρώπινο σώμα (in vivo), στις κυτταρικές καλλιέργειες (in vitro) τα κύτταρα πολλαπλασιάζονται παρέχοντας όμοια αντίτυπα του εαυτού τους. Ο αριθμός των κυτταρικών διαιρέσεων που μπορούν να πραγματοποιήσουν τα κύτταρα σε αυτές τις τεχνητές συνθήκες δεν είναι απεριόριστος. Κύτταρα τα οποία προέρχονται από βιοψίες δέρματος παιδιών, για παράδειγμα, έχουν τη δυνατότητα να διπλασιάσουν τον αριθμό τους περίπου 100 ή περισσότερες φορές, ενώ τα αντίστοιχα κύτταρα ενός ανθρώπου 60 χρόνων πολλαπλασιάζονται περί τις 20 φορές. Από αυτό φαίνεται ότι τα σωματικά κύτταρα διαθέτουν ένα εγγενές βιολογικό ρολόι που μετρά τον αριθμό των κυτταρικών διπλασιασμών και δεν τους επιτρέπει να υπερβούν κάποιον συγκεκριμένο αριθμό.

Τι συμβαίνει, όμως, όταν τα κύτταρα παύουν να διαιρούνται; Όταν φθάσουν σε αυτό το σημείο, τα κύτταρα περνούν σε μια φάση ηρεμίας κατά την οποία συνεχίζουν να επιτελούν τις άλλες φυσιολογικές λειτουργίες τους μέχρις ότου πεθάνουν. Η κατάσταση αυτή ονομάζεται κυτταρικός μαρασμός.

Αντίθετα από τα φυσιολογικά κύτταρα, τα καρκινικά έχουν σχεδόν απεριόριστη δυνατότητα πολλαπλασιασμού. Αν μάλιστα εγκλιματιστούν σε πειραματικές συνθήκες κυτταρικής καλλιέργειας, καθίστανται "αθάνατα", πολλαπλασιάζονται διαρκώς και αποτελούν τις λεγόμενες συνεχείς κυτταρικές σειρές. Τέτοιες σειρές, αν τροφοδοτούνται με τα κατάλληλα θρεπτικά συστατικά, μπορούν να αναπτύσσονται επ' αόριστον, να ψύχονται, να αποψύχονται και εξακολουθούν να ζουν πολλά χρόνια μετά το θάνατο του δότη τους. Ένα τέτοιο παράδειγμα αποτελεί η κυτταρική σειρά HeLa, η οποία χρησιμοποιείται σε πολλά ερευνητικά ινστιτούτα του κόσμου. Η σειρά αυτή προέρχεται από την Ενριέτα Λακς (Henrietta Lacks), η οποία είχε καρκίνο των ωοθηκών και πέθανε το 1956. Η κυτταρική σειρά, όμως, εξακολουθεί να ζει μέχρι σήμερα, παρά το θάνατο της δότριας πριν από τριάντα χρόνια.

Πληροφορίες για την Henrietta Lacks > https://en.wikipedia.org/wiki/Henrietta_Lacks